WebAssembly là gì? – Sử dụng WebAssembly chỉ với 14 dòng code

6339
WebAssembly là gì

Nếu bạn vẫn chưa hề nghe nói đến WebAssembly, thì đây là một công nghệ rất mới tuy chưa phổ biến nhưng đang nhận được sự quan tâm lớn trong thiết kế Web. Chúng ta hãy cùng tìm hiều WebAssembly là gì, và cách triển khai WebAssembly trong bài viết này nhé.

  Vẽ biểu đồ (chart) cho trang web bằng HTML và Google Charts
  Học lập trình web ở Trung tâm VS ở trường Đại học?

WebAssembly là gì?

WebAssembly là một dạng tệp nhị phân cấp thấp cho nền tảng Web, tương tự tệp nhị phân .exe trên Windows chẳng hạn. Bạn không trực tiếp viết ra mã WebAssembly. Thay vào đó, bạn viết code bằng các ngôn ngữ bậc cao như C, C++ hay Rust, sau đó biên dịch nó sang WebAssembly để chạy nó trên trình duyệt.

WebAssembly là gì?

WebAssembly là một công nghệ mở, hoạt động đa nền tảng và chạy với hiệu suất gần-như-bản-địa. Mặc dù là ngôn ngữ bậc thấp, nó lại cực kỳ an toàn vì hoàn toàn chạy trong môi trường cách ly (sandbox) trong trình duyệt Web, tương tự với JavaScript. Tuy nhiên phải nhớ rằng, WebAssembly không được tạo ra để thay thế JavaScript. (Xem thêm Javascript là gì?)

Vì là một công nghệ rất mới, các hướng dẫn về WebAssembly có phần khá phức tạp và có vẻ đáng sợ. Bài viết này sẽ giúp bạn tạo một dự án cực đơn giản sử dụng WebAssembly, đồng thời bỏ qua những chi tiết rườm rà nhất có thể.

Sử dụng WebAssembly

Hiện tại, để sử dụng WebAssembly trong một trang Web, bạn cần thực hiện qua những bước sau đây:

  1. Viết chương trình, các hàm, các tính năng bạn muốn bằng một trong 3 ngôn ngữ C, C++, hoặc Rust.
  2. Biên dịch nó thành dạng WebAssembly (có đuôi .wasm).
  3. Đưa file .wasm đó vào project Web của bạn.
  4. Sử dụng vài dòng mã JavaScript đơn giản để khởi tạo và sử dụng file WebAssembly đó.

Ở bài viết này, mình sẽ hướng dẫn các bạn sử dụng công cụ online (WasmExplorer) để biên dịch mã C++ sang WebAssembly, bạn hoàn toàn không cần cài bất cứ công cụ nào khác vào máy tính cả!

Nếu bạn không biết C/C++ thì cũng đừng quá lo, mình sẽ cung cấp sẵn một đoạn mã C vô cùng đơn giản, chỉ có một hàm cộng hai số a và b. Sau khi đã hoàn tất, bạn có thể gọi hàm này như thể nó là một hàm được viết trong JavaScript!

(Xem thêm tài liệu học ngôn ngữ C/C++)

Tiến hành

Bắt đầu viết code C nào

Hàm cộng hai số a và b của mình với C++ như sau:

Quá dễ nhỉ? Nên nhớ rằng bạn chưa cần phải tải hay cài đặt bất kỳ công cụ nào khi thực hiện hướng dẫn này!

Biên dịch đoạn mã

Như đã nói ở trên, chúng ta sẽ biên dịch qua một công cụ online, tên là WasmExplorer. Hãy truy cập vào địa chỉ dưới đây:

https://mbebenita.github.io/WasmExplorer/

Nhớ chọn ngôn ngữ biên dịch là C99. Sau đó bạn dán đoạn code C phía trên vào khung bên trái và nhấn COMPILE như hình dưới đây:

WebAssembly là gì

Sau khi nhấn vào nút biên dịch, bạn có thể sẽ để ý đến dữ liệu tại khung ở giữa. Đây là dạng mã WASM dưới dạng đọc được, hay còn gọi là WAT (WebAssembly Text Format). Phía bên phải là mã Assembly kết quả cho Firefox.

Giờ hãy để ý một chút đến đoạn mã WAT. Với mỗi hàm bạn viết bằng ngôn ngữ C (như trong ví dụ trên là hàm add), sau khi biên dịch xong, những hàm đó sẽ đều thuộc về một thứ có tên export. Bây giờ bạn có thể tạm hiểu, export là một nơi giúp bạn sử dụng và tương tác được các hàm đã viết với ngôn ngữ C qua JavaScript. Nhìn qua đoạn mã WAT, bạn sẽ thấy hai dòng export như sau:

Điều đó có nghĩa memory và add là hai hàm mà ta có thể sử dụng được từ chương trình WebAssembly. add chính là hàm mà chúng ta đã tạo, và hiện tại bạn chưa cần quan tâm đến memory.

Tiếp theo, hãy tải file .wasm về bằng cách ấn vào nút Download phía trên khung ở giữa (có nền màu tím).

Khởi tạo trang Web

Tạo thư mục

Tạo thư mục và các file như biểu đồ dưới đây:

Thêm file add.wasm vào thư mục

Bạn chỉ cần đổi tên file .wasm đã tải được ở bước trên và thêm vào thư mục dự án.

Mã HTML

Mã HTML dưới đây chỉ có nhiệm vụ đơn giản là nhúng file JavaScript. Nội dung của file index.html như sau:

Khởi tạo với JavaScript

Hiện tại, để sử dụng các hàm viết trong WebAssembly, bạn phải thực hiện một số bước với JavaScript. Có 3 bước chính:

  1. Tải dữ liệu file .wasm và lưu ở dạng array buffer.
  2. Biên dịch dữ liệu trên thành các WebAssembly module.
  3. Khởi tạo ra một instance chứa các module đó để sử dụng.

Đoạn mã giúp thực hiện các bước trên:

Hàm loadWebAssembly() giúp thực hiện những bước ở trên: tải file .wasm, biên dịch nó và trả về kết quả là một instance chứa các module. Ở đoạn mã JavaScript trên, mình gọi hàm loadWebAssembly với file add.wasm, sau gán hàm add vào một biến toàn cục để tiện cho việc sử dụng.

Từ bây giờ, bất cứ khi nào gọi hàm add, ví dụ khi nhập add(2, 3) trên console chẳng hạn, bạn sẽ nhận được kết quả tương ứng:

Khởi tạo WebAssembly module từ JavaScript

Thậm chí còn ngắn hơn và tối ưu hơn nữa?!

Với hàm WebAssembly.complieStreaming(), đoạn code trên còn có thể rút gọn thành như sau:

Bằng cách sử dụng WebAssembly.complieStreaming(), các trình duyệt sẽ ngay lập tức thực hiện biên dịch ngay khi file WebAssembly của bạn còn đang download! Lưu ý rằng, đây còn là hàm thử nghiệm, và tại thời điểm viết bài, nhiều trình duyệt còn chưa được hỗ trợ.

Kết luận

Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết. Hy vọng thông qua bài viết này, các bạn có thể hiểu được phần nào WebAssembly là gì và cách sử dụng WebAssembly trong một trang web chỉ với 14 dòng code.

Tham khảo

Có thể bạn quan tâm

Xem thêm việc làm Web Developers tại TopDev

TopDev via viblo

  Nodejs và PHP? Bạn chọn công nghệ web nào?
  Trước khi trở thành Web Developer mình đã phải bỏ lỡ những điều gì?